AN APPLICATION OF MAQASID SYARIAH IN ISLAMIC MEDICAL CLINIC: AN ANALYSIS OF PROGRAM IMPLEMENTATION AT UiTM JOHOR BRANCH

APLIKASI MAQASID SYARIAH DALAM KLINIK PERUBATAN ISLAM: ANALISIS PELAKSANAAN PROGRAM DI UiTM CAWANGAN JOHOR

Authors

  • Mahasin Mearaj Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)
  • Ijlal Mearaj Akademi Pengajian Bahasa, Universiti Teknologi MARA (UiTM)
  • Khadijah Amira Abdul Rashid Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)
  • Nurul Badriyah Ali Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)
  • Siti Noor Ain Aziz Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)
  • Nazrudin Hashim Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)
  • Mohamad Zaki Razaly Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)

DOI:

https://doi.org/10.64757/alqanatir.2026.3504/1460

Keywords:

Clinic, Initiative, Ruqyah, UiTM, Treatment

Abstract

Islamic Medical Clinic program is an initiative of the Academy of Contemporary Islamic Studies (ACIS), Universiti Teknologi MARA (UiTM) Johor Branch to provide the community with an understanding of the needs of Islamic treatment. Islamic treatment is the mainstay that was taught by the Prophet Muhammad SAW using the holy verses of the Quran and hadith. The study used a qualitative approach through a combination of literature and field research methods. Field data were obtained through semi-structured interviews with Islamic medical practitioners and direct observation of the implementation of the clinic program. The study findings showed that the implementation of this clinic fulfills the five main elements of Maqasid al-Syariah, namely safeguarding religion, life, intellect, lineage and property through a treatment approach based on ruqyah, faith education, ethical compliance and the concept of welfare that meets the needs of patients. In conclusion, further research is proposed using a quantitative approach involving more Islamic treatment centers to empirically evaluate the effectiveness of this treatment.

Abstrak

Klinik Perubatan Islam merupakan inisiatif Akademi Pengajian Islam Kontemporari (ACIS), Universiti Teknologi MARA (UiTM) Cawangan Johor bagi memberikan kefahaman kepada komuniti tentang keperluan rawatan Islam. Rawatan Islam menjadi tunjang utama yang telah diajarkan oleh Rasulullah SAW dengan menggunakan ayat-ayat suci al-Quran dan hadis. Kajian menggunakan pendekatan kualitatif melalui gabungan kaedah kepustakaan dan kajian lapangan. Data lapangan diperoleh melalui temu bual separa berstruktur bersama pengamal perubatan Islam serta pemerhatian langsung terhadap pelaksanaan program klinik. Dapatan kajian menunjukkan bahawa pelaksanaan klinik ini memenuhi kelima-lima elemen utama Maqasid al-Syariah iaitu menjaga agama, nyawa, akal, keturunan dan harta melalui pendekatan rawatan berasaskan rukyah, pendidikan akidah, pematuhan etika serta konsep kebajikan yang memenuhi keperluan pesakit. Sebagai penutup, kajian lanjutan dicadangkan dengan menggunakan pendekatan kuantitatif yang melibatkan lebih banyak pusat rawatan Islam untuk menilai keberkesanan rawatan ini secara empirikal.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biographies

Mahasin Mearaj, Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)

Pensyarah Kanan

Ijlal Mearaj, Akademi Pengajian Bahasa, Universiti Teknologi MARA (UiTM)

Pensyarah Kanan

Khadijah Amira Abdul Rashid, Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)

Pensyarah Kanan

Nurul Badriyah Ali, Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)

Pensyarah

Siti Noor Ain Aziz, Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)

Pensyarah

Nazrudin Hashim, Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)

Pensyarah Kanan

Mohamad Zaki Razaly, Akademi Pengajian Islam Kontemporari, Universiti Teknologi MARA (UiTM)

Pensyarah Kanan

References

Ahmad Munawar Ismail, & Mohd Nor Shahizan Ali. (2018). Kaedah Penyelidikan Sosial Daripada Perspektif Islam. Bangi: UKM Press.

Ahmad, F., Sulaiman, S., & Ishak, H. (2025). Aplikasi Kaedah Fiqh Dalam Prosedur Pembedahan Pesakit Wanita: Satu Tinjauan Literatur. Jurnal Fatwa dan Pengurusan. 15(2), 88-105. https://doi.org/10.1017/jfp.2025.04

Auda, J. (2008). Maqasid Al-Shariah As Philosophy Of Islamic Law: A Systems Approach. The International Institute of Islamic Thought.

Al Mustaqim, D. (2023). Sertifikasi Halal Sebagai Bentuk Perlindungan Konsumen Muslim: Analisis Maqashid Syariah Dan Hukum Positif. AB-JOIEC: Al-Bahjah Journal of Islamic Economics, 1(2), 54-67.

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using Thematic Analysis In Psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77 101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa

Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative Inquiry And Research Design: Choosing Among Five Approaches (4th ed.). SAGE Publications.

Halim, J. A., & Ismail, S. K. (2024). Aplikasi Maqasid al-Syariah dalam Rawatan Antenatal oleh Perawat Lelaki. Jurnal Islam dan Masyarakat Kontemporari, 25(1), 50-65.

Hashi, A. A. (2019). Maqasid Al-Shariah And Healthcare Ethics. Revelation and Science. 9(1). 1–10. https://journals.iium.edu.my/revival/index.php/revival/article/view/253

World Health Organization. (2022). World mental health report: Transforming mental health for all.

Isdianto, A., & Fitrianti, N. (2024). Efektivitas Terapi Ruqyah Dalam Menangani Kecemasan, Depresi, Dan Gangguan Tidur. Jurnal Education and Development, 12(3), 82-89.

Ibn Kathir (t.th.) al-Baqarah Part 1 Ayath1-185. Surah Baqarah Part I - Tafsir ibn kathir - Flip eBook Pages 501-528 | AnyFlip (diakses pada 7 November 2025).

Institute for Public Health. (2019). National health and morbidity survey (NHMS) 2019: Vol. I – Non-communicable diseases, healthcare demand, and health literacy. Ministry of Health Malaysia.

Kamali, M. H. (2008). Shari'ah law: An Introduction. Oneworld Publications.

Mahasin Saja@Mearaj et.al. (2024). Islam dan Rawatan Diri. Studio Buku Publika, Kuala Lumpur.

Merriam, S. B., & Tisdell, E. J. (2016). Qualitative research: A Guide To Design And Implementation (4th ed.). Jossey-Bass.

Mustafa Kamal bin Amat Misra et.al. (2023). Perubatan, Pengubatan dan Rawatan Spiritual Islam (RSI): Pengenalan Awal dalam Isu-Isu Pengajian Islam dalam Era Globalisasi. Selangor, Universiti Islam Selangor (UIS).

Mohd Faez Mohd Shah & Noor Naemah Abdul Rahman. (2014). Kepentingan Kaedah Penyelidikan Moden Dalam Fatwa Semasa. Jurnal Pengurusan dan Penyelidikan Fatwa, 4(1), 1-5.

Masruri, M., Ismail, F. H., Kirin, A., Borham, A. S., Misbah, M., & Rahim, M. H. A. (2021). Konsep Terapi Nabi SAW Sebagai Alternatif Dalam Menangani Penyakit Fizikal Dan Spiritual. Al-Hikmah: International Journal Of Islamic Studies And Human Sciences, 4(1), 130-149.

National Institutes of Health Malaysia. https://iku.gov.my/nhms (diakses pada 7 April 2026).

Nazrudin bin Hashim. Pengamal Perubatan Islam Darussalam. 14 Jun 2025.

Nurul Shafiqah Mohd Safari (2017) Hukum Menggunakan Benda Najis Dalam Pengobatan Menurut Ibn Taimiyyah Dan Dr. Yusuf AlQaradawi. Palembang, Universiti Islam Negeri (UIN) Raden Fatah.

Rahman, F., & Mubarok, G. (2021). Konsep Sihir Dalam Perspektif Buya Hamka Dan M. Quraish Shihab. Al Iman: Jurnal Keislaman Dan Kemasyarakatan, 5(2), 229-250.

Padela, A. I. (2015). Maqasid Al-Shariah And Biomedical Ethics: Bridging Theory And Practice. International Institute of Islamic Thought. https://iiit.org/en/book/maqasid-al-shariah-and-biomedicine/

Patton, M. Q. (2015). Qualitative Research & Evaluation Methods: Integrating Theory And Practice (4th ed.). SAGE Publications.

Rejab, Abdul Aziz (2015). Ta‘rif Maqasid al-Shari‘ah wa Ahammiyyatuha. https://www.alukah.net/sharia (diakses pada 6 November 2025).

World Health Organization. World Mental Health Report: Transforming Mental Health For All. https://www.who.int/publications/i/item/9789240049338 (diakses pada 7 April 2026).

Zulkifli Albakri (2023) Setiap Penyakit ada Ubatnya. https://zulkiflialbakri.com/artikel/setiap-penyakit-ada-ubatnya/ (diakses pada 11 November 2023).

Zulkepli, M. I., & Ibrahim, N. (2024). Penjagaan Aurat Wanita Dalam Rawatan Kecemasan: Analisis Hukum Semasa Di Malaysia. Journal of Contemporary Islamic Studies, 8(3), 145-160.

Published

2026-04-27

How to Cite

Mearaj, M. ., Mearaj, I. ., Abdul Rashid, K. A. ., Ali, N. B., Aziz, S. N. A. ., Hashim, N. ., & Razaly, M. Z. . (2026). AN APPLICATION OF MAQASID SYARIAH IN ISLAMIC MEDICAL CLINIC: AN ANALYSIS OF PROGRAM IMPLEMENTATION AT UiTM JOHOR BRANCH : APLIKASI MAQASID SYARIAH DALAM KLINIK PERUBATAN ISLAM: ANALISIS PELAKSANAAN PROGRAM DI UiTM CAWANGAN JOHOR . Al-Qanatir: International Journal of Islamic Studies, 35(04), 64–78. https://doi.org/10.64757/alqanatir.2026.3504/1460